Ktokolwiek ma honor za mną
Maria Pita
A Corunę odwiedziłem podczas wyprawy do Santiago di Compostela w 2009 roku. Dlaczego piszę najpierw o A Corunie a nie o Santiago? O Santiago nie jestem jeszcze gotowy, bo tyle o nim napisano, że trudno jest napisać coś oryginalnego a A Coruna jest mało znana chociaż bardzo ciekawa. Poza tym dostrzegam pewne analogie do Kadyksu mimo oddalenia, położona na przeciwnym północnym krańcu Półwyspu Iberyjskiego, innego klimatu a nawet innego dialektu (galicyjski podobny do portugalskiego). Ale pewne rysy historii, postawa i charakter mieszkańców budujące ich tożsamość, lokalizacja na półwyspie, który najpierw był wyspą pozwala snuć pewne analogie. W herbie Miasta jest latarnia Herkulesa a pod nią trupia czaszka, według legendy, Gerona. O dziesiątej pracy Herkulesa wspomniałem w opisie Kadyksu. Herkules uprowadził trzodę Gerona a jego samego zabił, potem przebył całą ówczesną Hiszpanię, żeby go pochować w miejscu gdzie obecnie jest A Coruna. Nad grobem miał postawić latarnię morską, która niszczona i odbudowywana stoi do dziś (Naprawdę to latarnię zbudowano w II wieku).
Pomnik Marii Pity
A Coruna jest młodym miastem w porównaniu do Kadyksu. W czasach rzymskich (od Juliusza Cezara) nazywało się Brigantium i pełniło rolę portu służącego do wypraw w celu podboju Brytanii i eksploatacji jej bogactw – głównie cyny oraz do handlu z nią i Galią. Kiedy władza Rzymu osłabła Galicję zajęli germańscy Swebowie, którzy utworzyli na tym terenie niezależne królestwo obejmujące również połowę obecnej Portugalii. Galicja Swebów jako pierwsza wśród królestw na terenie półwyspu Iberyjskiego przyjęła katolicyzm w 449 (król Rechiar) wcześniej niż Klodwig we Francji. Wcześniej Swebowie jak i Wizygoci byli monofizytami. Pierwsze biskupstwo ustanowiono w Bradze, która była stolicą (obecnie w Portugalii). W wyniku skomplikowanych wojen i sojuszy królestwo to stało się składową częścią państwa Wizygotów (585). Ironią losu jeden z królów wizygockich walcząc z innym o władzę ściągnął Maurów jako najemników, żeby mu pomogli pokonać przeciwnika. Ci oczywiście pomogli i już zostali, w ciągu około pięćdziesięciu lat podbijając prawie cały półwysep w tym na wyjątkowo krótko Galicję, ale zimny i wilgotny klimat nie bardzo im odpowiadał, nie ma historycznych przekazów więc nie wiadomo czy się wycofali czy zostali pokonani.
Pole nowożytnych menhirów na cyplu
Podróbka Stonehenge obok pola menhirów
Syrena Galicyjska
Potem w Galicji jak i w całej północnej Hiszpanii nastąpiły feudalne przepychanki. W międzyczasie w XI wieku stolicą Galicji zostało Santiago de Compostela. Było więc samodzielne Królestwo Galicji(910-929, 982-984 oraz (1065-1126), kiedy indziej lenno lub część Królestwa Leonu, i ostatecznie weszło w skład Królestwa Kastylii (1230). Odłączone od Galicji w 1097 jej część południowa dała początek Portugalii. Przez dwa wieki trwające najazdy Normanów (Wikingów) zniszczyły Galicję w tym szczególnie A Corunę. Wracając do podobieństwa A Coruny do losów Kadyksu oba miasta wzbogaciło się na handlu zamorskim dzięki monopolowi królewskiemu. Otóż A Coruna uzyskała monopol na na handel ze wschodem czyli z Wyspami Korzennymi (Molukami). Kolejne podobieństwo to walka z angielskimi piratami. Przy czym Drake nigdy nie zdobył A Coruny , nie zdobyła jej również angielska armada, która w odwecie po nieudanej wyprawie Wielkiej Armady hiszpańskiej na Anglię wyruszyła na podbój północnych wybrzeży Hiszpanii. To wtedy właśnie zasłynęła bohaterka A Coruny Maria Pita. „ Ktokolwiek ma honor, za mną”- każdy w Hiszpanii zna to wezwanie. W maju 1589 roku kiedy Anglicy oblegali A Corunę i zdobyli już dolne miasto, forsowali mury starego, zabili dowódcę obrony, wtedy jego żona krzycząc to wezwanie zaatakowała angielskiego chorążego i pociągnęła za sobą obrońców, którzy odparli ten atak. Anglicy nic nie wskórawszy wycofali się. Główny plac A Coruny nosi nazwę Marii Pita, stoi na tym placu jej pomnik i każde dziecko zna nazwisko hiszpańskiej Emilii Plater. Kończąc historię A Coruny i Galicji wspomnę tylko, że w czasie wojen napoleońskich A Coruna podobnie jak Kadyks nie została zdobyta przez Francuzów.
Detal z kościoła Santiago
Kościół San Jorge
Zdjęcie z internetu procesja przed kościołem San Jorge
(Photo by Arkivi/Getty Images) Kościół Santiago (św Jakuba)
Przechodząc do współczesności A Coruna przechodziła potężny kryzys gospodarczy kiedy tam byłem. Nadal jednak posiadała wspaniałe marisceria – restauracje z owocami morza i jeśli ktoś chce dobrze zjeść i to najprzeróżniejsze owoce morza przyrządzane na różne sposoby to koniecznie powinien odwiedzić A Corunę. Mieszkałem w hotelu Eurostar, na końcu zamieszkałej części półwyspu. Niedaleko był piękny park menhirów, przy czym były to nowoczesne menhiry rzeźby. Również latarnia Herkulesa była stosunkowo niedaleko, ale porywisty wiatr uniemożliwiał dojście do niej. Miasto, które niegdyś mieściło się na skalistej wyspie, teraz się rozrosło, zajęło przesmyk i tereny wokół obu zatok wschodniej i zachodniej. Wokół cypla i obu zatok ciągnie się prze ponad dziesięć kilometrów spacerowe nabrzeże. Oprócz starego miasta interesujące są domy wzdłuż nabrzeża charakteryzujące się przeszklonymi loggiami, które tworzą szklane ściany. Kościoły są głównie romańskie, gotyckie. Miałem pecha, bo kiedy zwiedzałem stare miasto wszystkie one były zamknięte.
Domy przy nabrzeżu
Ulica Mariscadas
To jadłem
Jeszcze parę słów o języku i ludności. Ludzie mówią tu dialektem galego, podobnym do języka portugalskiego, po języku Wandalów i Swebów nie pozostało ani śladu, poza nazwami toponimicznymi i imionami. No i sporo jest blondynów. Galicja obecnie ma autonomię tak jak kraj Basków i Katalonia. Na razie nikt nie pompuje pieniędzy w szerzenie separatyzmu jak w Katalonii. Może dlatego, że jest biedniejsza. Jeszcze krótka informacja o pochodzeniu nazwy Galicja. Prawdopodobnie pochodzi ona od kielicha (calice). Kielich znajduje się na sztandarach Galicji i jest w jej herbie.
Wieża Światła
Dodaj komentarz